Δευτέρα 21 Ιουνίου 2010

33... Ατίθαση καρδιά.

(κλικ)

"Ατίθαση καρδιά" - "Wild at heart", 1990
Ντέιβιντ Λιντς



"Το φάντασμα του Έλβις, η μοναξιά των ατέλειωτων αυτοκινητοδρόμων, η ομορφιά της διαδρομής με ξεσκέπαστο αμάξι, η σκόνη των ξεχασμένων κωμοπόλεων, ο κίνδυνος που γίνεται σκιά σου, η κάφτρα από το τσιγάρο, ένα ροκ εν ρολ κομμάτι στο ραδιόφωνο, ένα αγόρι που συναντά ένα κορίτσι, η τρέλα της μητέρας του τελευταίου που μοιάζει να βυθίζει τους εραστές σε ένα απειλητικό παραμύθι, δυο κυνηγημένοι ήρωες που αναζητούν τον «δρόμο με τα κίτρινα τούβλα», η διαστρέβλωση της αμερικανικής εμπειρίας, η μυθολογία της ταινίας δρόμου, το παραμορφωτικό βλέμμα του Λιντς μπερδεμένα σε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ σεξ, βίας και διαστροφής, με μια δόση τρέλας για κερασάκι. Από τα πιο σφοδρά βιώματα ταινίας που μου έχουν τύχει σε σκοτεινή αίθουσα, η Ατίθαση καρδιά παραμένει (ακόμη και μετά από άφθονες επαναλητπικές προβολές) ένα ξέφρενο, άναρχο και ανεξέλεγκτο δημιούργημα, που πάλλεται από πάθος στο πανί και βγάζει γλώσσα σε οτιδήποτε φρόνιμο και συμβατικό βρεθεί στο διάβα του σε επίπεδο ιστορίας, χαρακτήρων, αφήγησης και ύφους. Με έναν υπέροχο αυθορμητισμό, που σε βεβαιώνει ξανά πως όλα στο σινεμά είναι δυνατά, φτιαγμένη με τη μαγική εκείνη συνταγή που σε κρατά ως θεατή ανίκανο να μαντέψεις τι σου επιφυλάσσει η κάθε νέα σκηνή την οποία αντικρίζεις στην οθόνη, η πιο εξωστρεφής στιγμή στην καριέρα του Λιντς είναι μια ταινία- ηλεκτροσόκ και ταυτόχρονα μια αποκαλυπτική βόλτα στους μύθους και τα φετίχ μιας σκοτεινής και σουρεαλιστικής Αμερικής." (πηγή: ΣΙΝΕΜΑ)

(δες και...)
.

Τετάρτη 16 Ιουνίου 2010

32... Η αυτοκρατορία των αισθήσεων.

(κλικ)

"Η αυτοκρατορία των αισθήσεων" - "Ai no corrida", 1976
Ναγκίσα Όσιμα

"Θα πρέπει να πούμε κατ' αρχήν πριν προχωρήσουμε, πως τούτη η ταινία θα ήταν δυνατό να χαρακτηριστεί σαν "πορνό" αφού οι δυο ήρωες κάνουν ακατάπαυστα έρωτα, και μάλιστα "σκληρό πορνό", αφού η κάμερα του Όσιμα παίρνοντας την θέση μιας αδιάφορης αμέτοχης και "ασυγκίνητης" φύσης καταγράφει τα πάντα χωρίς αιδώ.
Όμως τούτη ακριβώς η μη συμμετοχή της κάμερας στα τεκταινόμενα διαφοροποιεί κατ' αρχήν την Αυτοκρατορία των αισθήσεων από το πορνό με την τρέχουσα έννοια, στο οποίο ο φακός παίρνει σταθερά την θέση του ματιού ενός ευκίνητου και επιδέξιου ηδονοβλεψία που αδιαφορεί για τα πάντα εκτός από το "θέαμα". Άλλωστε αν αντικαταστήσουμε τον λανθασμένο όρο "πορνό" με το σωστότερο "ερωτική ταινία", το φιλμ του Όσιμα δεν είναι καν ερωτική ταινία, αλλά ένα δοκίμιο πάνω στον ερωτισμό, πάνω στην σχέση του έρωτα με τον θάνατο, πάνω στην αδιαφορία της φύσης για κάθε είδους εννοιολογικούς διαχωρισμούς και λογικολεκτικές τακτοποιήσεις. Ο έρωτας στην πιο απλή και στοιχειώδη του έκφανση που είναι το σεξ, είναι ένα απλό φυσικό και βιολογικό, όπως ακριβώς η γέννηση και ο θάνατος που κι αυτά όπως και το σεξ ηθικοποιήθηκαν, δηλαδή πολιτικοποιήθηκαν σύμφωνα με την ορολογία του Ράιχ, ώστε να ελέγχεται η ύπαρξή μας απ' τους κρατούντες σ' ολόκληρη την πορεία της, απ' το πέρασμα απ' την ανυπαρξία στην ύπαρξη (γέννηση) μέχρι το πέρασμα απ' την ύπαρξη στην ανυπαρξία (θάνατος). Το μεταξύ των δυο ορίων διάστημα ονομάζεται ζωή, και τούτη τη ζωή οι κρατούντες μας απαγορεύουν να τη ζήσουμε με πληρότητα, δίνοντάς μας για ανταμοιβή μια άλλη φανταστική, όπου όλα τα ένστικτα που συντηρούν ή καταστρέφουν την ζωή χάνουν βέβαια το νόημά τους.





Το γεγονός πως η ιστορία που αφηγείται ο Όσιμα είναι πραγματική - συνέβη το 1936, σε περίοδο πλήρους άνθησης του Ιαπωνικού μιλιταρισμού - δηλώνει, κατ' αρχήν, πως η σεξουαλικότητα είναι επιπλέον μια κατάσταση "ιστορική", δηλαδή κάθε άλλο παρά μεταφυσική ή έστω απλά αφηρημένη και απροσδιόριστη (καταφεύγουμε και πάλι στον Ράιχ). Και σαν τέτοια υπηρετεί κάποια συμφέροντα. Στην περίπτωση της πλήρους και α-ηθικής λειτουργίας του σεξουαλικού ενστίκτου, τα συμφέροντα που αυτό υπηρετεί είναι καθαρά και απόλυτα εγωιστικά... Όμως όταν αυτά τα συμφέροντα συμπέσουν με τα γενικά, το σεξ αυτόματα κοινωνικοποιείται και πολιτικοποιείται...
Στην περίπτωση της ταινίας, το σεξ πετάει στο περιθώριο της Ιστορίας της μιλιταριστικής Ιαπωνίας τους δυο ήρωες, κι αυτή η "φυσική" άρνηση συμμετοχής σε μια ιστορία που αρνείται τη ζωή είναι μια πράξη ασυνείδητα πολιτική. Γι' αυτό ακριβώς ο ευνουχισμός του ήρωα απ' την ερωμένη του γίνεται με ενθουσιασμό δεκτή απ' την ιαπωνική κοινή γνώμη.
Όμως, τούτος ο από αγάπη ευνουχισμός δεν είναι μια πράξη διαστροφής αλλά η φυσική ζεύξη του έρωτα με τον θάνατο, ή καλύτερα μια τελετουργία θανάτου που προετοιμάζεται από την τελετουργία του έρωτα, που κάθε φορά καταλήγει στο πρόσκαιρο χάσιμο της συνείδησης μέσα απ' τον οργασμό, που είναι ένα είδος "άσκησης θανάτου". Αυτό ακριβώς είναι και το θέμα της ταινίας.
Γίνεται φανερό απ' τα παραπάνω πως ο κατ' εξοχήν "ευρωπαίος" Ιάπωνας σκηνοθέτης Ναγκίσα Όσιμα, στέκεται εδώ δίπλα στις απόψεις του Ζωρζ Μπατάιγ. (Η παραπομπή στην Ιστορία του ματιού είναι ολοφάνερη στη σκηνή με το αυγό). Άλλωστε, η προβληματική της ταινίας στο σύνολό της βρίσκεται πολύ πιο κοντά στη "φυσική"κατάργηση των ορίων ανάμεσα στον έρωτα και το θάνατο όπως την αντιλαμβάνεται ο Μπατάιγ κι όχι ο Φρόυντ ή ο Σαντ."

(Βασίλης Ραφαηλίδης, "Λεξικό ταινιών", τόμος 3ος, Εκδόσεις Αιγόκερως)

Παρασκευή 11 Ιουνίου 2010

γιόγκα - οι απαρχές της κίνησης (2)

।।.



Ξάπλωσε στο πάτωμα
πες ναι στο έδαφος
ναι στη διαδικασία.
Σε μια τέτοια σιωπηλή θέση
υπάρχουν πολλά που συμβαίνουν
κάθε στιγμή.

Ο ρυθμός της σπονδυλικής...

Η σπονδυλική στήλη δρα και κινείται
σαν ένα όργανο, ανεξάρτητο και ελεύθερο,
σαν ένα φίδι ή σαν το κύμα...
Είναι η αναπνοή που δίνει
την δυνατότητα στην σπονδυλική να κινηθεί.
Δεν ξέρουμε πως κινείται, μα κινείται.




Παραδίδομαι στη βαρύτητα...

Η βαρύτητα είναι ο καλύτερος φίλος σου
πάντα υπάρχει
πάντα είναι διαθέσιμη
πάντα έτοιμη να ανταποκριθεί.
Η βαρύτητα σε κρατά
απορροφά την ένταση
παίρνει την κούραση έξω από το σώμα σου.

Η ανακούφιση έρχεται από το έδαφος.
Το έδαφος φροντίζει το σώμα σου...
οπότε η προσοχή σου ελεύθερα μπορεί
να στραφεί στην αναπνοή σου...

Ενώ γίνεσαι λιγότερο "ενεργητικός"
δίνεις στο έδαφος την άδεια
να γίνει πιο ενεργό
πιο δυνατό
πιο θεραπευτικό.

Συγκέντρωσε όλες τις αισθήσεις σου
-οι οποίες συνήθως είναι διάσπαρτες στον εξωτερικό σου κόσμο-
και φέρτες μέσα σου,
άστες να κινηθούν μέσα σου.

...
.

Πέμπτη 10 Ιουνίου 2010

im Grunde

.

... αλλά πάντοτε κείται στα θεμέλια [im Grunde] το ακανόνιστο [Regellose].

W.J. Schelling
.

Κυριακή 6 Ιουνίου 2010

γιόγκα - οι απαρχές της κίνησης (1)

.
Τώρα πως βρέθηκε αυτό το παλιό τετράδιο πάνω πάνω στις στοίβες του γραφείου μου, δεν το καταλαβαίνω. Το ζήτημα είναι ότι βρέθηκαν μπροστά μου κάτι παλιές σημειώσεις από μια μετάφραση που είχα κάνει σε ένα πανέμορφο βιβλίο γιόγκα που δεν θυμάμαι δυστυχώς τον τίτλο. Αυτές τις σημειώσεις θα μεταφέρω σιγά σιγά εδώ για όποιον ενδιαφέρεται να μάθει την ποιητική βάση της τεχνικής που μοιράζονται όλα τα νεώτερα συστήματα κίνησης και χορού.




Όπως το νερό καθαρίζει
το δέρμα μας, έτσι και η αναπνοή
καθαρίζει όλο μας το είναι.

Παρατήρησε πως η αναπνοή έρχεται στο σώμα σου και πως φεύγει από αυτό.
Παρατήρησε τι συμβαίνει στο τέλος της εκπνοής,
τι συμβαίνει στο τέλος της εισπνοής.

Δεν έχει σημασία να επιτύχεις μια "θέση".
Αυτό που έχει σημασία είναι να κατανοήσεις

πως ταξιδεύεις στις "θέσεις" με την αναπνοή.

Έλα στο πάτωμα...
όπως αισθάνεσαι άνετα...
μη προσπαθείς να κάνεις κάτι...
άσε τις σκέψεις να γλιστρούν στην συνείδηση...
άφησέ τες να φύγουν
επέτρεψε
άσε τις αρθρώσεις να λυθούν
άνοιξε
μαλάκωσε...

Με την αναπνοή όλα συμβαίνουν φυσικά στο σώμα.

Απόλαυσε αυτό που κερδίζεις...
.

Πέμπτη 3 Ιουνίου 2010

31... Κραυγές και ψίθυροι


"Κραυγές και ψίθυροι" - "Viskningar och rop", 1972
Ίνγκμαρ Μπέργκμαν

"Αν οι Άγριες φράουλες συνόψιζαν τα μόνιμα θέματα των πρώτων ταινιών του Μπέργκμαν, το Κραυγές και ψίθυροι είναι μια σύνθεση του προβληματισμού, αλλά και των φορμαλιστικών πειραματισμών του σκηνοθέτη, από το Μέσα απ' το σπασμένο καθρέφτη μέχρι το Πάθος. Θα μπορούσαμε μάλιστα να χαρακτηρίσουμε την ταινία σα μια συνέχεια της Σιωπής: το ταξίδι των δυο αδελφών προς το πατρικό σπίτι τελείωσε, η άρρωστη ήλθε εδώ να πεθάνει, προηγουμένως όμως θα προσπαθήσει να μονιάσει με τα συγγενικά πρόσωπά της. Μόνο που η δυαδικότητα των σχέσεων που συναντούμε στην Σιωπή ή στην Περσόνα, γίνεται τριαδική με την παρουσία μιας ακόμα αδελφής ή της υπηρέτριας που παρακολουθεί το δράμα.





"Η κυρίαρχη εντύπωση της ταινίας είναι η έμμονη παρουσία του κόκκινου χρώματος. Τα κόκκινα φοντύ σηματοδοτούν το πέρασμα στις σκηνές του παρόντος και του παρελθόντος, ενώ το κόκκινο χρώμα περιβάλλει πρόσωπα και αντικείμενα Στο εσωτερικό του κυρίαρχου κόκκινου χρώματος υπάρχει το λευκό των σεντονιών, ενώ έξω κυριαρχεί το εκτυφλωτικό πράσινο ενός κτήματος που λούζεται στον ήλιο. Με βάση αυτή την αρμονία χρωμάτων ο Μπέργκμαν υφαίνει τις εικόνες ενός ψυχορραγήματος. Η ηχητική μπάντα υποτάσσει την διαδοχή των πλάνων στην αμείλικτη παρουσία του χρόνου: το τικ-τακ των ρολογιών, τα μεγάλα κενά της σιωπής, οι κραυγές του πόνου, οι ψίθυροι, τα μουρμουρητά και οι λίγες νότες μιας μουσικής παρτιτούρας που παίζονται στο βιολοντσέλο" (Ρεϋμόν Λεφέβρ).
Τέλεια δομημένο, υποβλητικό, το Κραυγές και ψίθυροι έκανε τον Κλωντ Μωριάκ να γράψει στο Express: "Ύστερα από τη θέαση μιας τέτοιας ταινίας, το μόνο που μένει είναι να σιωπήσεις". Η ταινία συνάντησε τεράστια εμπορική επιτυχία και ιδιαίτερα στην Αμερική..."

("1916-1986 μια συλλογή ταινιών" του Παράλληλου Κυκλώματος Studio,
επιμέλεια και σύνταξη Μπ. Ακτσόγλου)
.

Τρίτη 25 Μαΐου 2010

30... Ο μάγειρας, ο κλέφτης, η γυναίκα του και ο εραστής της.


"Ο μάγειρας, ο κλέφτης, η γυναίκα του και ο εραστής της" - "The cook the thief his wife & her lover", 1989
Πίτερ Γκριναγουέϊ


















Εν έτη 1990 στο κατάμεστο "opera" θυμάμαι 3 λιποθυμίες θεατών στην θέα της τελευταίας σκηνής αυτού του αριστουργηματικού εικαστικού δράματος που σαν κάθε αριστούργημα μπορεί παράλληλα με την εικαστικότητά του να ασκεί κριτική στον αδηφάγο κόσμο μας προειδοποιώντας μας για τις κανιβαλικές διαθέσεις της όποιας εξουσίας. Η ταινία μας θυμίζει την σκληρή ομορφιά που υπάρχει σε όλες τις όψεις των πραγμάτων και στον απίθανο συνδυασμό τους. Μπορώ να πω ότι ο Γκριναγουέι είναι ο αγαπημένος μου σκηνοθέτης ! Οι ταινίες του σημάδεψαν κυριολεκτικά το γούστο μου και τις επιλογές μου... Πραγματικά μου λείπει το κινηματογραφικό ανάλογό του σήμερα.

.

Δευτέρα 24 Μαΐου 2010

Πέμπτη 20 Μαΐου 2010

Μικρές Εμπειρίες Αυθεντικής Κίνησης

.

Γηρατειά... μαζί με άλλον. Είμαι μαζί με άλλον κάθε στιγμή. Με φροντίζει, τον φροντίζω.
Με οδηγεί, τον οδηγώ. Έχω όλον τον χρόνο να τον αγκαλιάσω.



Τα χέρια μου στα μάγουλά του, αλλά εγώ κοιτώ χαμηλά.
Στην φωτογραφία που "αντιγράφω" εκείνη τον κοιτά.



Βλέπω την μορφή μου να αλλάζει. Το πρόσωπό μου...
Λες να είναι αυτή η έκφρασή μου όταν πεθάνω;



Πόσο μου αρέσουν αυτές οι φλόγες των κεριών. Είναι ένα άλλο πεδίο αυτό. Δεν έχει βάρος. Είναι τόσες οι φλόγες! Σημεία στον χώρο που πρέπει να σεβαστής. Κλειστά μάτια που φέγγουν.



Γέφυρες, πρέπει συνέχεια να χτίζουμε γέφυρες!
,
.

Σάββατο 15 Μαΐου 2010

29... Στις σκιές των ξεχασμένων προγόνων.

(κλικ)

"Στις σκιές των ξεχασμένων προγόνων" - "Τini zabutykh predkiv", 1964
Σεργκέι Παρατζάνωφ



"Η αριστουργηματική αυτή ταινία του Παρατζάνωφ εμπνέεται από έναν κλασικό μύθο της Ουκρανίας, που όμως δεν γνωρίζει εθνικά όρια μια και βρίσκουμε στοιχεία από την ελληνική και σαιξπηρική τραγωδία ("Ρωμαίος και Ιουλιέτα"). Κάπου στα Καρπάθια... ο πλούσιος πατέρας της Μαρίτσκας θα σκοτώσει το φτωχό πατέρα του Ιβάν: ήδη από την αρχή του φιλμ το πεπρωμένο των δυο ηρώων και μετέπειτα ερωτευμένων έχει. Η "βέβηλη" αγάπη τους δεν μπορεί παρά να έχει ένα μοναδικό τίμημα: το θάνατο. Η Μαρίτσκα θα πέσει σ' έναν γκρεμό προσπαθώντας να φτάσει το φωτεινό της άστρο. Θ' απομείνει ο Ιβάν να κουβαλά στους ώμους του το πέρας της τραγωδίας τους.



Ο Παρατζάνωφ τον ακολουθεί στην περιπλάνησή του που τον οδηγεί σ' ένα άλλο ταίρι. Μπορεί να μην τον σκότωσε η μοναξιά και η στέρηση, το έργο όμως της μοίρας ανέλαβε να εκπληρώσει η γυναίκα του Παλάγνα.




Ο Παρατζάνωφ ολοκληρώνει το μαγικό του ταξίδι, αφού πρώτα αγγίξει τα όρια μιας παγανιστικής πανδαισίας, όπου το φολκλόρ και λαογραφία χάνουν τα γραφικά χαρακτηριστικά τους κι η ταινία γίνεται μια τελετουργία, μια ευλαβική επίκληση στο μεγαλείο της πατρικής γης και αυτών που πέρασα από πάνω της, αφήνοντας τις σκιές τους σα μνήμες.
Ο λυρικός παροξυσμός που κυριεύει τη σκηνοθετική γραφή μας αποκαλύπτει ένα σύμπαν με διαστάσεις εξωπραγματικές. Ιδιαίτερα για το δυτικό θεατή η θέαση της ταινίας είναι ένα οπτικό σοκ. Ο σκηνοθέτης προκαλεί με την "ανορθοδοξία" του παραδόσεις και γλώσσες, διαμορφωμένες φιλμικές αισθητικές και γνωστά κλισέ, για να φτάσει σε μια οπτική αντίληψη του κόσμου, που οι καινοτομίες της ανοίγουν την πόρτα της ποίησης. Δίκαια λοιπόν ειπώθηκε ότι έχουμε να κάνουμε με την "απολυτότητα, την πρωταρχικότητα και την πλήρη κυριαρχία της καθαρής εικόνας πάνω στ' άλλα εκφραστικά μέσα", όπως δίκαια η ταινία βραβεύθηκε πάνω από 23 φορές σε διεθνή Φεστιβάλ, έστω κι αν ο σκηνοθέτης της δεν μπόρεσε να παραλάβει ούτε ένα."

("1916-1986 μια συλλογή ταινιών" του Παράλληλου Κυκλώματος Studio,
επιμέλεια και σύνταξη Μπ. Ακτσόγλου)

Τρίτη 11 Μαΐου 2010

28... Οι τσιγγάνοι πεθαίνουν από αγάπη.

(κλικ)

"Οι τσιγγάνοι πεθαίνουν από αγάπη" - "Lautary", 1972
Εμίλ Λοτιάνου

"Η ταινία που έκανε παγκόσμια γνωστό τον Εμίλ Λοτιάνου και μαζί με το Οι τσιγγάνοι ανεβαίνουν στον ουρανόΤσιγγάνικη αγάπη) αποτελεί μια μουσική και λυρική διλογία πάνω στα ήθη, τα έθιμα και τους θρύλους των τσιγγάνων της Μολδαβίας, πατρίδας του σκηνοθέτη...





Η ιστορία της ταινίας είναι εξαιρετικά απλή και μπορεί να συνοψισθεί ως εξής: ένας νεαρός μουσικάντης, μεγάλος βιρτουόζος του βιολιού, περιπλανιέται με τη φυλή των Λαουτάρηδων σ' όλη την Μολδαβία, ψάχνοντας να βρει την αγαπημένη του Λιάνκα, που την πάντρεψαν μ' έναν πλούσιο τσιγγάνο. Το ερωτικό πάθος του γι' αυτήν δε θα σβήσει κι όταν ακόμα ασπρίσουν οι τρίχες τις κεφαλής του. Μάταια όμως ο ήρωας θα αναζητά τη μοναδική αγαπημένη του.
Όλη η ταινία πάλλεται από τη μουσική, που καθοδηγεί το ρυθμό της αφήγησης, της μουσικής, των συναισθημάτων, του παιξίματος των ηθοποιών (που είναι όλοι αληθινοί μουσικοί). Τα χρώματα συμμετέχουν ενεργά σ' αυτό το παιχνίδι της υπερβολής και ο Λοτιάνου χρωματίζει με μια απόλυτη ελευθερία (κι αυθαιρεσία) το εξωτερικό κι εσωτερικό τοπίο της ταινίας του.
Αναφερόμενος στη λατρεία των τσιγγάνων, ο Λοτιάνου λέει: "Οι τσιγγάνοι είναι ο μόνος λαός που έχει για πατρίδα του ολόκληρη τη γη. Θρησκεία τους είναι η ατέρμονη περιπλάνηση. Λίκνισμά τους το τραγούδι. Τα παιχνίδια τους είναι οι ζαβολιές, οι απάτες κι οι κλοπές. Στη θέση του Ναού έχουν την Αγάπη. Οι τσιγγάνοι είναι το τελευταίο δείγμα της παιδικής ηλικίας της ανθρωπότητας. Ο συμβιβασμός στον έρωτα δε γίνεται ποτέ αποδεκτός στους τσιγγάνους... Το παιχνίδι με τη γυναίκα είναι διαβολικό, γιατί μαζί της είναι αδύνατον να κερδίσεις. Οι τσιγγάνικες ιστορίες είναι παραμύθια για μεγάλους. Δεν είναι τυχαίο ότι συχνά στράφηκαν προς αυτούς συγγραφείς σαν τους Τολστόι, Πούσκιν, Μεριμέ, Λόρκα, Μαρκέζ κ.ά.".
Κατηγόρησαν συχνά τον Λοτιάνου ότι παρασύρεται από τα φολκλορικά στοιχεία των ιστοριών του. Αυτός όμως έχει έτοιμη την απάντηση: "Το φολκλόρ στην πιο κλασική μορφή του είναι για μένα η πιο προσωπική διαθήκη των προγόνων μου. Αισθάνθηκα πάντα μέσα στη λαϊκή ποίηση ένα μαγικό και μυστηριώδη χαρακτήρα...
Το φολκλόρ με επηρεάζει από μικρό παιδί. Ένιωσα τον ιδιαίτερο και ενδότερο χαρακτήρα της πατρίδας μου μέσα από την ευαίσθητη μουσική... μέσα από το συνδυασμό των χρωμάτων στα εθνικά κοστούμια, τα φουλάρια, τα τραπεζομάντηλα, τα χαλιά μας, μέσα από την αρχιτεκτονική των χωριών μας κλπ..."."

("1916-1986 μια συλλογή ταινιών" του Παράλληλου Κυκλώματος Studio,
επιμέλεια και σύνταξη Μπ. Ακτσόγλου)

Παρασκευή 7 Μαΐου 2010

27... Οι νύχτες τις Καμπίρια.

(κλικ)

"Οι νύχτες της Καμπίρια" - "Le notti di Cabiria", 1956
Φεντερίκο Φελλίνι




"... Ο Φελλίνι λοιπόν, ποτέ δεν παραιτήθηκε απ' την ιδέα πως η σωτηρία του κόσμου εξαρτάται από ένα είδος αύξησης της εγγενούς στον άνθρωπο αγάπης η οποία καταπιέζεται τεχνητά από εξωτερικούς παράγοντες. Σαν ποιητής, μη μπορώντας να ερμηνεύσει με την νόηση τον κόσμο και να προσδιορίσει τις αιτίες του Κακού, καταφεύγει σε επικλήσεις και ξορκισμούς. Όμως παρ' όλη την ανεπάρκεια πειθούς που συνεπάγεται η έλλειψη τεκμηρίωσης, η επίμονη απαίτηση του Φελλίνι για "περισσότερη αγάπη" είναι αφοπλιστική, μέσα στην σπαραχτική της ειλικρίνεια. Η Καμπίρια (1956) σημειώνει το μέγιστο ύψος στο οποίο έχει φτάσει η απελπισμένη κραυγή του Φελλίνι που οδύρεται για την συναισθηματική ανεπάρκεια των αποξηραμένων απ' την Ανάγκη συνανθρώπων του".

(Βασίλης Ραφαηλίδης, "Λεξικό ταινιών", τόμος Δ')



.

Τετάρτη 5 Μαΐου 2010

.

ΚΑΙΓΟΜΑΣΤΕ

.

Τρίτη 4 Μαΐου 2010

.

.

Δευτέρα 3 Μαΐου 2010

Σάββατο 1 Μαΐου 2010

.

.

ΞΥΠΝΑ

.

.

26... La strada.

(κλικ)

"Ο δρόμος" - "La strada", 1954
Φεντερίκο Φελλίνι





"... Ύστερα από τόσα χρόνια η Λα Στράντα συνεχίζει να προκαλεί την ίδια συγκίνηση, να έχει μέσα της την ίδια δύναμη που δικαιώνει τα λόγια του Σαντούλ όταν έγραφε το 1955: "Ο χρόνος θα κυλήσει για τη Λα Στράντα. Θα την ξαναδούμε αυτή την ταινία. Και θα εκπλαγώ αν τούτο το εκ πρώτης όψεως ασυνήθιστο και ερεθιστικό έργο δεν έχει χαραχτεί στη μνήμη και δεν έχει αποτελέσει σταθμό στην ιστορία του κινηματογράφου".
...Ο ίδιος ο Φελλίνι είπε: "Κατά τη γνώμη μου, η Λα Στράντα επιχειρεί να αναπαραστήσει την πρωταρχική και σημαντικότερη εμπειρία που χρειαζόμαστε για ν' ανοίξουμε μια οποιαδήποτε κοινωνική προοπτική, την κοινοβιακή εμπειρία ενός ανθρώπου μ' έναν άλλο. Η ταινία θέτει το ερώτημα της λειτουργίας μιας γυναίκας μέσα σε μια σχέση "ατόμων" και τη σημασία της γυναικείας στοργής (θα μπορούσαμε να πούμε της ποίησης της γυναίκας) στο κάλεσμα κι άλλων ανθρώπων στην πνευματικότητα και την αγάπη. Η ταινία δίνει ένα από τα τόσα παραδείγματα που υπάρχουν, ίσως την πιο άχρωμη και άθλια περίπτωση ανθρώπινης συμβίωσης, και προσπαθεί να δει πως το γκρίζο περίβλημα αυτής της συμβίωσης σπάει, και ανθεί σιγά σιγά μια στοιχειώδης και υπερφυσική κοινωνία. Η φιλοδοξία μου (ίσως η αυταπάτη μου) είναι να μπορέσει ο καθένας να βρει μέσα του και γύρω του παρόμοιες περιπτώσεις για λύση κι αυτή η ταινία να του προσφέρει τα μέσα και πάνω απ' όλα την επιθυμία να το πραγματοποιήσει".
Η Λα Στράντα δεν είναι μόνο ένα ταξίδι στην υπαρξιακή μιζέρια της ανθρώπινης ψυχής, αλλά και μια ξενάγηση σε μαι θλιβερή και φτωχική Ιταλία του μεταπολέμου. Η φωτογραφία του Μαρτέλι έχει μια ασυνήθιστη σκληρότητα, ενώ η μουσική του Νίνο Ρότα μας μεταδίδει κείνη τη χαρακτηριστική αίσθηση του πλανόδιου πανηγυριού, αλλά και της θλίψης. Αξέχαστες τέλος μένουν οι ερμηνείες της Τζουλιέτα Μασίνα και του Άντονυ Κουήν, όπου δίνουν τους καλύτερους εαυτούς τους."

("1916-1986 μια συλλογή ταινιών" του Παράλληλου Κυκλώματος Studio,
επιμέλεια και σύνταξη Μπ. Ακτσόγλου)

Παρασκευή 23 Απριλίου 2010

25... Το δέντρο που πληγώναμε.

(κλικ)

"Το δέντρο που πληγώναμε", 1987
Δήμος Αβδελιώδης





δεν χρειάζονται λόγια

(λίγες πληροφορίες)

Τρίτη 20 Απριλίου 2010

24... Χιροσίμα αγάπη μου.

(κλικ)

"Χιροσίμα αγάπη μου" - "Hiroshima mon amour", 1959
Αλαίν Ρεναί




"Μια ταινία σταθμός στην ιστορία του κινηματογράφου, για τη νέα αντίληψη του χρόνου, του μοντάζ και της αφήγησης που φέρνει, κι ίσως η καλύτερη δημιουργία του κινήματος της νουβέλ-βαγκ. Μια Γαλλίδα ηθοποιός βρίσκεται για μερικές μέρες στην ανοικοδομημένη Χιροσίμα για να πάρει μέρος σ' ένα φίλμ ειρηνιστικού περιεχομένου. Εκεί θα γνωρίσει ένα Γιαπωνέζο αρχιτέκτονα και θα ζήσει για 24 ώρες έναν τρελό έρωτα μαζί του. Για την ηρωίδα του Ρεναί ο έρωτας είναι ενιαίος και αδιαίρετος. Η νέα σχέση που ταράζει τη ζωή της, ανακαλεί εικόνες από την ερωτική ιστορία της μ' έναν Γερμανό στρατιώτη στη διάρκεια του Β΄Παγκόσμιου Πολέμου... Το παρελθόν της ηρωίδας συναντάει το παρελθόν της Χιροσίμα: Η πόλη βιώνει το τραύμα του πυρηνικού ολέθρου, η ηρωίδα κουβαλάει την τραυματική εμπειρία ενός έρωτα που διακόπηκε βίαια στο παρελθόν.




Για τον Ρεναί η πραγματικότητα της Γαλλίδας ηθοποιού είναι εξίσου αληθινή με την πραγματικότητα που διαδραματίζεται στο παρόν της πόλης. Η γυναίκα θυμάται την κατακραυγή που ξεσήκωσε ο εφηβικός της έρωτας... την τιμωρία της μετά την απελευθέρωση, την εν ψυχρώ δολοφονία του εραστή της από τους συμπολίτες της. Η ανάμνηση του φρικτού αυτού γεγονότος που σημάδεψε τη ζωή της, της επιτρέπει για πρώτη φορά να αντιληφθεί άμεσα το τραύμα που βιώνει η Χιροσίμα. Την αποκάλυψη που δεν κατόρθωσαν να της προσφέρουν τα άψυχα τεκμήρια του πυρηνικού ολοκαυτώματος... την προσφέρει η ανάμνηση...




Οι εικόνες της νυχτερινής Χιροσίμα, τα φρικιαστικά επίκαιρα με τα θύματα της βόμβας, οι ερωτικές σκηνές, οι λογοτεχνικοί διάλογοι της Μαργκερίτ Ντυράς, τα περάσματα του χρόνου από το παρόν στο παρελθόν (τούτη η ιδιοφυής σύνδεση του ατομικού και του συλλογικού δράματος), η ανεξαρτητοποίηση της ηχητικής μπάντας από την εικόνα και τις καθαρά αφηγηματικές λειτουργίες, δημιουργούν μια μοναδική οπτικοακουστική σύνθεση σε λυρισμό και δραματική δύναμη, που κυριολεκτικά σόκαρε το κοινό της εποχής. Ο Αλαίν Ρεναί επιβλήθηκε παγκόσμια ως ο κατεξοχήν σκηνοθέτης της μνήμης, που έδωσε ταυτόχρονα στο μοντάζ την παλιά του σημασία και σπουδαιότητα. Με το πέρασμα του χρόνου το Χιροσίμα αγάπη μου μοιάζει με έργο που δεν γερνά, αλλά που συνεχίζει να συγκλονίζει τον σημερινό θεατή και να επηρεάζει το ίδιο τη νεότερη γενιά σκηνοθετών."

("Studio, 1916-1986, μια συλλογή ταινιών" επιμέλεια κειμένων Μπάμπης Ακτσόγλου)

Κυριακή 11 Απριλίου 2010

ένα ναυάγιο στη Σκύρο κ.ά.

.

"Ήτανε ντάλα μεσημέρι κι έδειξε μεσάνυχτα.
Έλεγε η μάνα του παιδιού: "Καμάρι μου, κοιμήσου".
Όμως τα μάτια μείνανε του καθενός ορθάνοιχτα
τότε που η ώρα ζύγιαζε με ατσάλι το κορμί σου."

Ν. Καββαδίας
.

Παρασκευή 9 Απριλίου 2010

23... Η γειτονιά των καταφρονεμένων.

(κλικ)

"Η γειτονιά των καταφρονεμένων" - "Dodes'kaden", 1970
Ακίρα Κουροσάβα





"Για πρώτη φορά εδώ, ο Κουροσάβα χρησιμοποιεί το χρώμα, για πρώτη φορά επίσης γυρίζει μια ταινία εξολοκλήρου σε στούντιο, ενώ εγκαταλείπει το σινεμασκόπ για το νορμάλ κάδρο, και στο άκρως στυλιζαρισμένο τρισδιάστατο ντεκόρ χρησιμοποιεί εναλλακτικά μια δισδιάστατη θεατρική σκηνογραφία. Ακόμα, όσον αφορά την αφηγηματική δομή, εγκαταλείπει τον κεντρικό ήρωα για χατήρι μιας ομάδας δραματουργικά ισότιμων προσώπων πράγμα που έχει σαν συνέπεια ένα αφηγηματικό στυλ γραμμικό, χωρίς τις κορυφώσεις του παραδοσιακού "κυκλικού δράματος".
Το Ντο ντεσκά ντεν σημαδεύει επίσης, μια στροφή όσον αφορά την προβληματική του σκηνοθέτη: Ο χριστιανικής καταγωγής ανθρωπισμός του που στα άλλα του φιλμ ήταν μια ακαθόριστη "περιρρέουσα ατμόσφαιρα" εδώ γίνεται το κύριο ιδεολογικό μοτίβο.
Το σενάριο παρμένο από μυθιστόρημα του Σουγκόρο Γιαμαμότο, δεν είναι παρά μια αλυσίδα σύντομων επεισοδίων που όλα αναφέρονται στη ζωή μιας ομάδας λούμπεν προλετάριων, οι οποίοι ζουν σε έναν τενεκεδομαχαλά, κάπου στην Ιαπωνία. Τούτοι οι πλήρως εξαθλιωμένοι δεν στερούνται ωστόσο μιας κάποιας ποίησης. Κι έτσι μέσα από την "φωτογένεια της αθλιότητας" η τυπική στον Κουροσάβα απαισιοδοξία ντύνεται έναν αισιόδοξο μανδύα...
Ο Κουροσάβα, ένας καλός μελετητής της κλασσικής ρωσικής λογοτεχνίας, φαίνεται πως επιχειρεί εδώ να μονιάσει τα αμόνοιαστα: Τον Γκόρκυ με τον Ντοστογιέφσκυ, δηλαδή την κριτική περιγραφή της αθλιότητας, με την χριστιανική αποδοχή της, υπό την μορφή μοίρας..."

(Βασίλη Ραφαηλίδη, "Λεξικό ταινιών" τόμος 2ος, Εκδόσεις Αιγόκερως)
.

Τετάρτη 7 Απριλίου 2010

.

"Η λαϊκή έκφραση είναι ο θαυμαστός καρπός της ανθρώπινης προσωπικότητας, όπου ο νους κι όλες εκείνες οι ευαίσθητες ιδιότητες της ανθρώπινης ψυχής, που, όπως λέει ο Chestov, "δεν ανακαλυφθήκανε ακόμη από την ψυχολογία και που θ' αποδειχθεί πως ήτανε πάντα κι είναι η πηγή των τελευταίων μεταφυσικών αποκαλύψεων", ενεργούνε ωσάν ένα αδιάσπαστο σύνολο. Στην μυθική τούτη κατάσταση, που δεν τη διέσπασε ακόμη ο εγκέφαλος, ζητώντας εγωιστικά να σφετερισθεί και να υποκαταστήσει το έργο των διαισθητικών δυνάμεων κι όπου, όπως είπα, υποκείμενο και αντικείμενο είναι ένα, επιτελείται η πλέρια εκείνη προς τους νόμους της εσωτερικής και της εξωτερικής πραγματικότητας υπακοή, που είναι εχέγγυο της αλήθειας.

Και τον όρο τούτο δε θα τον πάρουμε με μιαν εκδοχή δουλικότητας ή παθητικότητας. Αντίθετα, πρέπει να φανταστούμε τόσο πιο ελεύθερες τις δυνάμεις του ανθρώπου όσο ενεργά θα μπορέσουν ν' ανταποκριθούν προς τις επιταγές που θα δεχθούν από τις εσωτερικές φωνές που τις καθοδηγούνε".

Δ. Πικιώνης
.

Δευτέρα 5 Απριλίου 2010

22... Μέσα στους ελαιώνες

(κλικ)

"Μέσα στους ελαιώνες" - "Zire darakhatan zeyton", 1994
Αμπάς Κιαροστάμι




Ο Κιαροστάμι μπλέκοντας αξεδιάλυτα την τέχνη με τη ζωή και την πραγματικότητα με την αναπαράσταση, δημιουργεί μια ταινία, στο ενδιάμεσο του ντοκυμαντερ και της μυθοπλασίας, γύρω από τη δυνατότητα του κινηματογράφου να συλαμβάνει, και όχι μόνο να αναπαριστά την πραγματική ζωή. Ο Ιρανός σκηνοθέτης με απλότητα, ποιητική δύναμη και παρθένο βλέμμα καταγράφει την συναισθηματική ένταση και την αόρατη παρουσία της ερωτικής επιθυμίας. Η τελική σκηνή με το νεαρό να ακολουθεί την κοπέλα μέσα στα λιόδενδρα, περιμένοντας το πολυπόθητο ναι, στον έρωτά του, είναι ίσως μία απ τις πιο ποιητικές εκδοχές ερωτικής προσέγγισης, που μας έδωσε τα τελευταία χρόνια ο κινηματογράφος.

(πηγή: http://www.filmfestival.gr/tributes/1999-2000/immortal/immortal_film.html )

Κυριακή 4 Απριλίου 2010

21... Μπόνι και Κλάιντ

(κλικ)

"Μπόνι και Κλάιντ" - "Bonnie and Clyde", 1967
Άρθουρ Πεν




Ληστείες τραπεζών, κλοπές αυτοκινήτων και φόνοι, συνθέτουν το βιογραφικό της Μπόνι Πάρκερ και του Κλάιντ Μπάροου, δύο από τους πιο διάσημους κακοποιούς, που έμειναν στην ιστορία ως το θρυλικό ζευγάρι των «Μπόνι και Κλάιντ». Επί τέσσερα χρόνια, είχαν γίνει ο φόβος κι ο τρόμος των νοτιοδυτικών Πολιτειών της Αμερικής. Τα κατορθώματά τους φιγουράριζαν στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και προσέλκυαν το ενδιαφέρον των αναγνωστών.

Η Μπόνι γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου του 1910 στη Ροβέντα του Τέξας. Με ύψος μόλις 1,47 μ. ήταν μία ατρόμητη λησταρχίνα, που λάτρευε το δημιουργικό γράψιμο και τις τέχνες. Στα 16 της παντρεύτηκε τον Ρέι Θόρντον, ο οποίος στην πρώτη επέτειο του γάμου τους καταδικάστηκε σε φυλάκιση 55 ετών. Λόγω οικονομικής δυσχέρειας, η έφηβη Μπόνι έπιασε δουλειά ως σερβιτόρα και αποκατέστησε τις σχέσεις της με την οικογένειά της στο Ντάλας.

Γεννημένος στις 24 Μαρτίου του 1909, στο Τέλικο του Τέξας, ο Κλάιντ ήταν μέλος μιας πολύτεκνης φτωχής αγροτικής οικογένειας. Η «σταδιοδρομία» του στο έγκλημα ξεκίνησε το 1926, όταν συνελήφθη για πρώτη φορά για κλοπή αυτοκινήτου. Απτόητος, συνέχισε τα επόμενα τέσσερα χρόνια με ληστείες και κλοπές, στο Ντάλας. Λίγο μετά τη γνωριμία του με την Μπόνι, συνελήφθη και οδηγήθηκε στη φυλακή. Δοκίμασε να αποδράσει, αλλά συνελήφθη και πάλι μία εβδομάδα αργότερα στο Οχάιο. Έτσι, παρέμεινε έγκλειστος έως το 1932.

Μετά την απελευθέρωσή του, δοκίμασε να κλέψει ένα αυτοκίνητο στο Τέξας, μαζί με την Μπόνι. Καταδιώχθηκαν από την αστυνομία και η Μπόνι κατάφερε να διαφύγει. Ο Κλάιντ, όμως, οδηγήθηκε και πάλι στη φυλακή για μερικούς μήνες.

Όταν αποφυλακίστηκε, τον Ιούνιο του 1932, ανέλαβαν μαζί την ηγεσία μιας μικρής ομάδας κακοποιών, που αργότερα έγινε γνωστή ως η «Συμμορία του Μπάροου». Από τα πιο κακόφημα μέλη της ήταν ο αδελφός του Κλάιντ, Μπακ, και η σύζυγός του Μπλανς. Κατά τη διάρκεια μιας εφόδου της αστυνομίας κοντά στην πόλη Πλέιτ του Μισούρι, το 1933, ο Μπακ τραυματίστηκε θανάσιμα και η γυναίκα του συνελήφθη.

Το γεγονός αυτό έκανε την Μπόνι και τον Κλάιντ ακόμη πιο αδίστακτους. Την 1η Απριλίου του 1934 σκότωσαν δύο αστυνομικούς στο Τέξας κι άλλον ένα, πέντε ημέρες αργότερα, στην Οκλαχόμα. Όμως, η επόμενη συμπλοκή τους, στις 23 Μαΐου του ίδιου χρόνου, ήταν μοιραία και για τους δύο. Έπεσαν σε μπλόκο της αστυνομίας του Τέξας, που «γάζωσε» το αυτοκίνητό τους με περισσότερες από 50 σφαίρες. Μέσα σ' αυτό βρέθηκαν μια καραμπίνα με κομμένη κάνη, ένα ριβόλβερ, ένα σαξόφωνο κι ένα μισοφαγωμένο σάντουιτς.

Το 1967, ο Άρθουρ Πεν μετέφερε την ιστορία του θρυλικού ζεύγους στη μεγάλη οθόνη, με τον Γουόρεν Μπίτι και τη Φέι Ντάναγουεϊ στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Η ταινία γνώρισε τεράστια επιτυχία, προσδίδοντας στον Μπόνι και την Κλάιντ διαχρονική αίγλη.

(πηγή: http://www.sansimera.gr/articles/92)

Τρίτη 30 Μαρτίου 2010

ο χορός

.



"ο χορός είναι μια παγκόσμια γλώσσα με αποστολή την ειρήνη στον κόσμο, την ισότητα, την ανοχή
και τη συμπόνια.
ο χορός μας διδάσκει ευαισθησία και συναίσθηση, αλλά και επικέντρωση στη στιγμή.

ο χορός δηλώνει ότι είμαστε ζωντανοί.
ο χορός είναι μεταμόρφωση.
ο χορός προσδίδει στο σώμα μια πνευματική διάσταση.

ο χορός μας καθιστά ικανούς να αισθανθούμε το σώμα μας, να αρθούμε πάνω από το σώμα μας,
να υπερβούμε το σώμα μας, να γίνουμε ένα άλλο σώμα.

όταν χορεύουμε συμμετέχουμε ενεργά στη δόνηση του σύμπαντος."

sasha waltz
.

Παρασκευή 19 Μαρτίου 2010

20... Παρίσι, Τέξας.

(κλικ)

"Παρίσι, Τέξας" - "Paris, Texas", 1984
Βιμ Βέντερς



"Σταθμός στην μυθολογία των ταινιών δρόμου, το Παρίσι, Τέξας αποτελεί για πολλούς την κορυφαία στιγμή στη φιλμογραφία του Wenders. Ο Γερμανός σκηνοθέτης μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το σενάριο του διάσημου θεατρικού συγγραφέα και ηθοποιού Sam Shepard το οποίο αποτελεί διασκευή της νουβέλας του L.M Kit Carson. Η ιστορία είναι για μια χαμένη ψυχή τον Τράβις, έναν ψυχικά τραυματισμένο ήρωα, ο οποίος εκτός από την ψυχή του έχει χάσει την μνήμη του, την οικογένεια του και έχοντας απαρνηθεί τον εαυτό του, περιπλανιέται στα ερημικά τοπία του Τέξας. Ένα τυχαίο γεγονός θα αναγκάσει τον αδερφό του να τον αναζητήσει και να τον ξαναφέρει πίσω. Καταφέρνει να του επαναφέρει τις μνήμες και να τον φέρει σε επαφή με τον γιο του, τον οποίο μεγαλώνει ο ίδιος σαν πατέρας του. Από εδώ ξεκινά το μεγάλο ταξίδι του Τράβις μαζί με τον γιο του για την αναζήτηση της γυναίκας του και μητέρας του παιδιού. Στοχασμός για τη μοναξιά, την έλλειψη επικοινωνίας, την τρέλα και το απρόσωπο των μεγαλουπόλεων, επαναπροσδιορισμός παραδοσιακών αξιών όπως ο γάμος, το σπίτι - μήτρα, η οικογένεια, μα πάνω απ' όλα ένα γοητευτικό αισθητικό επίτευγμα (αμιγώς κινηματογραφικό με την πρωτοκαθεδρία στην εικόνα και όχι στον λόγο) με υπέροχες και φορτισμένες από νοήματα εικόνες, μινιμαλιστική μουσική από τον Ry Cooder που υπογράφει το καλύτερο soundtrack που άκουσα ποτέ, μοναδική κινηματογράφηση φυσικών και αστικών τοπίων (χαρακτηριστικό του Γερμανού σκηνοθέτη), στοιχεία επιστημονικής φαντασίας που διευρύνουν το φάσμα των συμπαραδηλώσεων της εικόνας και ένα εκπληκτικό φινάλε με τον διάλογο του Τράβις και της γυναίκας του (Nastassja Kinski) που έρχεται σαν καταλύτης για το συναισθηματικό ξέσπασμα του μέχρι τότε «βουβού» Τράβις και των θεατών. Ειδική μνεία πρέπει να γίνει και για την εξαιρετική δουλειά του πολυβραβευμένου διευθυντή φωτογραφίας Robby Muller. Αλληγορικό Road Movie (το καλύτερο όλων των εποχών!) που αποτίνει φόρο τιμής στην Beat Generation και αποτελεί σημείο αναφοράς κάθε ελεύθερου πνεύματος. Με βασανιστικούς ρυθμούς αλλά και μία ισορροπημένη και συμπαγή αφήγηση, ενσωματώνει στα πλάνα του την ανθρώπινη αγωνία που γεννά η πολυπλοκότητα των συναισθημάτων και την άκαρπη προσπάθεια έκφρασης των συναισθημάτων αυτών που συχνά οδηγεί στην μοναξιά. Πρόκειται για την συγκλονιστικότερη στιγμή δημιουργού και πρωταγωνιστή (Harry Dean Stanton). Ατμοσφαιρικό, ποιητικό, δικαίως κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα του Φεστιβάλ Καννών."

(πηγή: http://the100bestmovies.blogspot.com/2009/03/trois-couleurs-bleu-1993-krzysztof.html )

Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010

19... Πρωινή Περίπολος.

(κλικ)

"Πρωινή περίπολος", 1987
Νίκος Νικολαΐδης





"Μια γυναίκα περπατάει μόνη σε μια έρημη πόλη. Πλησιάζει την απαγορευμένη ζώνη και προσπαθεί να περάσει. Από παντού την παρακολουθεί η Πρωινή Περίπολος. Η ίδια η πόλη είναι ζωντανή αλλά ανεξέλεγκτη. Φωνές υπολογιστών προειδοποιούν τους ανύπαρκτους πολίτες να εγκαταλείψουν την πόλη. Το σύστημα επικοινωνίας δουλεύει… οι κινηματογράφοι προβάλουν ταινίες… οικεία πρόσωπα μιας περασμένης εποχής γεμίζουν τις τηλεοπτικές οθόνες. Συναντάει έναν από τους λίγους επιζώντες που φυλάνε την πόλη. Έρχονται κοντά ο ένας στον άλλον. Προσπαθούν να θυμηθούν το παρελθόν. Ξετυλίγουν μαζί το μπερδεμένο κουβάρι της μνήμης τους και αποφασίζουν να περάσουν μαζί τη ζώνη. Ενώθηκαν με τους δεσμούς της βίας και του θανάτου αφού κανένα άλλο είδος συμπεριφοράς δεν ταιριάζει σε έναν τέτοιο κόσμο. Υπάρχει τέλος; Υπάρχει άραγε ελπίδα και μέλλον; Κανένας απ' όσους πέρασαν δεν γύρισε πίσω να μας πει αν υπάρχει η ελευθερία της θάλασσας. Οι φυγάδες συναντούν μεγάλους κινδύνους… Μια ιστορία αγάπης σ' αυτόν τον αβάσταχτο κόσμο… τι σημασία μπορεί να έχει;"

(πηγή: http://www.nikolaidis.eexi.gr/patrol2.htm )

Τρίτη 16 Μαρτίου 2010

18... Το μεγάλο φαγοπότι.

(κλικ)

"Το μεγάλο φαγοπότι" - "La grande bouffe", 1973
Μάρκο Φερρέρι

"Στο Μεγάλο Φαγοπότι, τέσσερις εκπρόσωποι της αστικής τάξης (ένας δικαστής, ένας πιλότος, ένας τηλεοπτικός παραγωγός κι ένας ιδιοκτήτης εστιατορίου) εγκαταλείπουν τις κοινωνικές ενασχολήσεις τους κι απομονώνονται σε μια βίλα έξω από το Παρίσι για να επιδοθούν σ' ένα ατελείωτο φαγοπότι μέχρι σκασμού..."




"Οι τέσσερις ήρωες αποζητούν την ικανοποίηση των πιο βρεφικών φαντασμάτων, επιστρέφοντας σ' ένα στοματικό-πρωκτικό στάδιο, όπου οι δυο κυρίαρχες ηδονικές πράξεις είναι το φαγητό και η αφόδευση...
Ήταν φυσικό μια τέτοια χλευαστική, μηδενιστική, απελπισμένη και παρακμιακή ταινία, να προκαλέσει σκάνδαλο στην εποχή της, να γίνει θέμα συζήτησης στη γαλλική βουλή, να ξεσηκώσει πολλές αρνητικές κριτικές, να σοκάρει ένα μέρος του κοινού, αλλά να γίνει μεγάλη εμπορική επιτυχία. Ενδεχομένως στο Φερρέρι να μην υπάρχει η ποιητική αναρχία ενός Μπουνιουέλ, η ταινία να είναι τελείως "ακαδημαϊκή" σα φόρμα, όμως παραμένει ένα σημείο αναφοράς στην ιστορία του κινηματογράφου κι ένα από τα πιο σημαντικά έργα του Ιταλού σκηνοθέτη, που όμως δήλωσε σε μια συνέντευξή του "κάνω ένα καθαρά αστικό σινεμά, που είναι ο καθρέφτης του κόσμου μας, μέσα από τον οποίο εκφράζω τον πεσιμισμό μου και τις πλάνες του συστήματος".

("Studio 1916-1986, μια συλλογή ταινιών", Επιμέλεια κειμένων Μπ. Ακτσόγλου)


Παρασκευή 12 Μαρτίου 2010

17... Senso.

(κλικ)

"Senso", 1954
Λουκίνο Βισκόντι

Στροφή στο έργο του Λουκίνο Βισκόντι θα είναι το Senso το 1954. Εμπνευσμένη από τη νουβέλα του Καμίλο Μπόιτο, αυτή η ερωτική τραγωδία στην Ιταλία της περιόδου του Ρισορτζιμέντο διασταυρώνει την επίσημη Ιστορία με το ανεκδοτολογικό στοιχείο. Ο νεορεαλισμός σε αυτή την ταινία αντικαθίσταται από αυτό που ο Βισκόντι αποκαλεί «ρομαντικό ρεαλισμό», ένας ορισμός παράδοξος και προβληματικός που θα χαρακτηρίσει στη συνέχεια την πλειοψηφία των έργων του. «Τα ανθρώπινα πάθη είναι η κινητήριος δύναμη της Ιστορίας» είναι η εξήγηση που δίνει ο ίδιος. Με αυτή την υπερπαραγωγή (1392 ηθοποιοί, 2100 ιππείς, 8000 κομπάρσοι!) αποκαλύπτεται η προτίμησή του στο επικό στοιχείο και ο έρωτάς του για τη λεπτομέρεια, στοιχεία που θα τρομοκρατούν τους παραγωγούς του για πολύ καιρό!





Το σύντομο διήγημα του Καμίλο Μπόιτο αποτέλεσε ένα πρόσφορο υλικό για την Σούζο Σέτζι Ντάμικο αλλά και τον ίδιο τον Λουκίνο Βισκόντι με το οποίο έφτιαξαν ένα κλασικό κινηματογραφικό μελόδραμα. Το στοιχείο όμως που απογειώνει την ταινία είναι η εκλεπτυσμένη, στιλιζαρισμένη mise en scene του «επαναστάτη με τα λευκά γάντια» όπως ονόμασαν τον Βισκόντι λόγω της αριστοκρατικής του καταγωγής και της μαρξιστικής του ιδεολογίας. Η αρχική σκηνή του «Senso» τοποθετείται στο Teatro La Fenice της Βενετίας και στην παράσταση της όπερας του Βέρντι «Il Trovatore». Όλη η πρώτη σκηνή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια κινηματογραφημένη όπερα η οποία μας δίνει και το κλειδί ανάγνωσης όλων των μετέπειτα καλλιτεχνικών επιλογών που κάνει ο Βισκόντι στην ταινία. Με το «Senso» ο Βισκόντι κάνει έναν οπερετικό κινηματογράφο έχοντας ξεπεράσει τις φόρμες του νεορεαλισμού από τον οποίο ξεκίνησε αλλά έχοντας διαφυλάξει ένα πολύ βασικό στοιχείο: Την αίσθηση της Ιστορίας που κινεί την ιστορία (το στόρι) και, κατ' επέκταση, το ρεαλισμό όχι ως φόρμα αλλά ως πλαίσιο τοποθέτησης των προσωπικών δραμάτων των ηρώων του (π. χ. στιλιζαρισμένη σκηνοθεσία αλλά απολύτως ρεαλιστικά κοστούμια).

(πηγή: http://www.klg.gr/viskonti.htm )